Muazzez İlmiye Çığ Cumhuriyet tarihinin en değerli bilim insanlarından biridir.
Yalnızca akademik başarılarıyla değil, aynı zamanda üretken ve ilham veren yaşamıyla da hafızalarda yer edinmiştir.
20 Haziran 1914 yılında Bursa’ da dünyaya gelen Çığ, 110 yıllık ömrü boyunca bilime, eğitime ve topluma önemli katkılar sunmuştur.
Muazzez İlmiye Çığ ve Çocukluk Yıllar
Muazzez İlmiye Çığ, Kırım göçmeni bir ailenin çocuğudur.
Babası Kırım’ dan Amasya’ nın Merzifon ilçesine, annesi ise Bursa’ ya göç etmiştir.
Aile bir süre İzmir’ de yaşamış, ancak İzmir’ in İşgali sonrasında güvenlik nedeniyle Çorum’ a taşınmıştır.
İlkokula Çorum’ da başlayan Çığ, daha sonra ailesiyle birlikte Bursa’ ya yerleşmiştir.
Eğitim hayatında erken yaşlardan itibaren disiplinli ve çok yönlü bir profil sergilemiştir.
Eğitim Hayatı ve Öğretmenlik Yılları
Bursa’ da özel bir okul olan Bizim Mektepte eğitim alan Çığ, burada Fransızca ve keman dersleri almıştır.
1926 yılında sınavla Bursa Kız Öğretmen Okuluna girmiştir.
1931’de mezun olmuştur.
Mezuniyetinin ardından Eskişehir’ e atanmış ve yaklaşık 4,5 yıl öğretmenlik yapmıştır.
Bilim Yolculuğu: Sümeroloji ile Tanışma
Hayatının dönüm noktası, **Mustafa Kemal Atatürk’ün yönlendirmesiyle 1935 yılında Ankara Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Sümeroloji bölümüne girmesi olmuştur. Devrim Yasaları ve Türkiye
1940 yılında üniversiteden mezun olduktan sonra, İstanbul’daki İstanbul Arkeoloji Müzeleri bünyesinde bulunan Eski Şark Eserleri Müzesi’nde göreve başlamıştır.
Muazzez İlmiye Çığ Çivi Yazılı Tabletler ve Bilimsel Katkıları
Muazzez İlmiye Çığ, müzedeki görevi sırasında Sümer, Akad ve Hitit dillerinde yazılmış on binlerce tableti incelemiştir.
31 yıl süren çalışmaları boyunca:
- 74 bin çivi yazılı tabletin arşivlenmesini sağlamış
- 3 bin tabletin kopyasını çıkararak yayımlamış
- Tabletleri temizleyip sınıflandırarak bilim dünyasına kazandırmıştır
Bu çalışmalar, Türkiye’nin dünya bilim literatüründe önemli bir yer edinmesine katkı sağlamıştır.
Uluslararası Çalışmalar ve Akademik Katkılar
Çığ, yalnızca Türkiye’de değil, uluslararası platformlarda da aktif olmuştur. http://Wikipedia (biyografi ve eser bilgileri)
- 1957’de Münih’te düzenlenen Oryantalistler Kongresi’ne katılmış
- 1960’ta Heidelberg Üniversitesi’nde çalışmalar yapmış
- 1965’te Roma’daki Hitit sergisinin Londra’ya taşınmasına katkı sağlamıştır
Bu çalışmalar, onun bilim dünyasındaki saygınlığını daha da artırmıştır.
Emeklilik Sonrası Üretken Bir Hayat
1972 yılında emekli olmasına rağmen üretkenliğini hiç kaybetmemiştir. Bir Emeklinin Günü: Sessiz Gerçekler
1988’de Philadelphia’daki Asuroloji kongresine katılmış ve bilimsel çalışmalarını sürdürmüştür.
Ayrıca, ünlü Sümerolog Samuel Noah Kramer’in “History Begins at Sumer” adlı eserini Türkçeye “Tarih Sümerle Başlar” adıyla kazandırmıştır.
Muazzez İlmiye Çığ Yazarlık ve Kültürel Katkıları
Her şeyden önce Muazzez İlmiye Çığ, emeklilik yıllarında yazarlığa ağırlık vermiştir.
Sümer ve Hitit kültürünü anlatan çok sayıda kitap kaleme almıştır. Özellikle çocuklara yönelik eserleriyle kültürel mirasın yeni nesillere aktarılmasına katkı sağlamıştır.
Öne çıkan eserlerinden bazıları:
- Kur’an, İncil ve Tevrat’ın Sümer’deki Kökeni
- Sümerli Ludingirra
- İnanna’nın Aşkı
- Gilgameş
- Ortadoğu Uygarlık Mirası
- Hititler ve Hattuşa
Muazzez İlmiye Çığ 110 Yıllık Bir Ömrün Ardından
Muazzez İlmiye Çığ, 17 Kasım 2024 tarihinde 110 yaşında hayatını kaybetmiştir.
Arkasında yalnızca akademik başarılar değil, aynı zamanda ilham verici bir yaşam hikâyesi bırakmıştır.
Sonuç:
Uzun ve Anlamlı Bir Yaşamın Sembolü
Muazzez İlmiye Çığ’ın hayatı, bize önemli bir gerçeği hatırlatır:
👉 Emeklilik bir son değil, yeni bir başlangıçtır. 50+ Yaş ve Kariyer Değişimi
Onun yaşamı, üretmenin ve öğrenmenin yaşla sınırlı olmadığını gösteren en güçlü örneklerden biridir.
