Buzul donmuş haldeki su kütlesi olduğunu ve kutup bölgelerinde olduklarını hepimiz bilmekteyiz.
Ancak buzul kopması neden oluşuyor ve bu kadar önemlidir?
Öncelikle dünya temiz su kaynaklarının %75’lik bir kısmını barındırdıklarından çok önemlidirler.
Dünya’nın belirli bölgeleri, bütün yıl erimeyen ve “buzul” adını alan buzlarla kaplıdır. Bunlar kutup bölgeleriyle yüksek dağların tepeleridir.
Ama buzul oluşabilecek bölgenin deniz yüzeyinden yüksekliği de önemlidir.
Küçük Buz Çağı’nın ardından 1850 yıllarında dünya buzulları oldukça önemli oranda geri çekildi.
Bu gerilemenin ana sebebi sanayi Devrimi’nden sonra dünya üzerinde giderek artan oranda karbondioksit (CO2) üretilmesi ve bu karbondioksidin karbonik asit
üretmek için gereksinimi olan suyu doğrudan buzullardan almasıdır.
Avrupa’daki Alp Dağları buzullarının yakınlarında kurulan fabrikalar oldukça önemli oranda
yakıt tüketmiş ve yanma sonucu ortaya çıkan bu karbondioksidi atmosfere bırakmıştır.
1980’lerden itibaren hızlanan bu geri çekilme, küresel ısınma ile bağlantılandırılmaktadır.
Her şeyden önce onların nasıl hareket ettiklerini anlamamız gerekmektedir.
Buzullar, içeriden ve dışarıdan olmak üzere iki şekilde hareket eder.
Buz, kalınlığı 50 metreyi geçene dek oldukça kolay kırılan bir katı madde gibi davranır.
50 metreden daha derinde oluşan basınç, buzun “plastik” hale gelmesine ve akmasına neden olur.
Buzulu oluşturan buz, üst üste birikmiş molekül katmanlarından oluşur.
Bu katmanlar arasındaki bağlar görece zayıftır.
Stres iç bağ kuvvetlerini aştığında katmanlar birbirinin üzerinde kaymaya başlar.
İkinci hareket şekli de temelden kaymadır.
Buzulun tamamı, eriyen suların yarattığı kaydırıcı etkiyle birlikte üzerinde bulunduğu ortamın üzerinde kayarak ilerler.
Buzulun tabanına doğru basınç arttıkça buzun erime noktası da azalır, dolayısıyla buz erimeye başlar.
Buz ile kaya arasında hareket sonucu oluşan sürtünme ve dünyanın içinden gelen jeotermal ısı da erimeye yardımcı olur.
Ilıman buzullar genellikle bu şekilde hareket ederler.
Bu konudaki detaylı okuma için de https://tr.wikipedia.org web sitesindeki ilgili konuyu öneririz.
Buzul Nasıl Koptu
Belirli zamanlarda iklim krizi nedeniyle yaşadığımız ortalama hava sıcaklıklarındaki
artışa bağlı olarak buzullar da nasibini alarak kopma yaşamaktadırlar.
Yakın zamanda yaşadığımız bu tür kopma hareketi gerçekleşmiştir.
Antarktika’da araştırmalar yapan İngiliz bilim kuruluşu British Antarctic Survey’den (BAS)
yapılan açıklamaya göre, son birkaç yıl içinde buz sahanlığı boyunca doğal gelişen ve
genişleyen çatlak, buz dağının koparak ayrılmasına yol açmıştır.
Ancak 1550 kilometrekare Londra büyüklüğündeki buz dağının kopuşu, Chasm-1 olarak adlandırılan çatlağın buz sahanlığı boyunca tamamen genişlemesi sonucu yaşanmıştır.
Bu kopuş iklim değişikliğine neden olduğu gibi koptuğu bölgenin eko sistemini de olumsuz etkileyebilmektedir.
Burada yaşayan canlılar her seferinde biraz daha kuzeye veya farklı buz kütlesinin olduğu bölgeye göç etmek zorunda kalabilmektedir.
Ayrıca bu bölgedeki canlı türlerini ve organizmaları da olumsuz etkilemektedir.
Bu konudaki bilgimizi tazelemek amacı ile de açıklayıcı yazımız Sürdürülebilirlik ve Sorumluluklarımız yazımızı da okumanızı öneririz.
