Yaşlı Dostu Şehirler

67

Yaşlı dostu şehirler nasıl olmalı, bunun için neler yapılabilir?

Demografik dönüşümle birlikte bilhassa kentlerin de hızla yaşlandığı dikkat çekiyor.

Gelecek on yıl içinde küresel düzeyde yaşlı nüfusun 1 milyarı aşacağı, kentlerde yaşayan nüfusun ise yüzde 70’lere ulaşacağı tahmin ediliyor.

Bu bağlamda Türkiye, dünyanın en hızlı yaşlanan ülkelerinden biri olarak kısa sürede “yaşlı bir toplum” olmaktan çıkıp “çok yaşlı bir toplum” sınıflandırması içerisinde kendine yer bulacak.

Yaşlı Nüfusun Toplam Nüfusa oranı

Küresel düzeyde gerçekleşen bu demografik dönüşümün etkileri, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde daha çarpıcı biçimde hissedilecek (Arun, 2018).

Zira Türkiye’nin zenginleşemeden yaşlanması, sosyal, ekonomik ve çevresel düzeyde büyük bir baskı ile karşı karşıya kalınabileceğini gösteriyor.

Böylesi bir dönüşüm, bilhassa Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde, geleceğe ilişkin yerel ve ulusal düzeyde, kapsayıcı ve sürdürülebilir sosyal politikalar üretme gerekliliğini ortaya koyuyor.

Türkiye’de yaşlı nüfusun (65+), 2050 yılında yüzde 20’ye ve 2075 yılında ise yüzde 30’lara ulaşması öngörülüyor (TÜİK, 2019). Hızla yaşlanan Türkiye için demografik dönüşümün toplumsal etkilerini dikkate almak, sosyal ve ekonomi politikalarında tüm yaş gruplarını kapsayıcı uygulamalar ortaya koymak artık zorunlu hale geldi.

Yaşlı Dostu Şehirler Nasıl Olmalı?

Kentler; kültürel, ekonomik, sosyal ve politik faaliyetlerin merkezi oldukları için yeni fikirlerin, ürünlerin ve hizmetlerin planlanmasının öncelikli ve gerekli olduğu mekanlar.

Bu kapsamda kentlerde yaş dostu topluluklar oluşturulmasının dört temel unsuru bulunur (Buffel, Phillipson & Scharf, 2012):

Yaşlı Dostu Kent Kavramı.

1.Demografik dönüşümle birlikte 50 yaş ve üzerindeki kişilerin konut ve çevre ihtiyaçları.

2.Yerinde yaşlanma ihtiyacı. 

3.Kentsel dönüşümün kırılgan grupların yaşamları üzerindeki olumsuz etkileri.

4. Her yaş için uygun yaşam alanlarının yaratılması gerekliliği.

Bu kişilerin yaşayacağı mekanlar ve olması beklenenler: (Chalfont & Rodiek, 2005):

  • Konfor,
  • Güvenlik (dış kaynaklı tehlikelerden korunmak),
  • Çekicilik,
  • Görsel ilişki kurma,
  • Kolay erişim,
  • Hareket alanındaki emniyet (iç kaynaklı tehlikelerden korunmak)
  • Erişilebilir ve kolay kullanılabilir fiziksel ögeler,
  • Duyusal özelliklere göre tasarlanmış çevre,
  • Etkinlik alanı varlığı ve etkinlik potansiyeli,
  • İç ve dış mekan arası geçiş uyumunu sağlayan eşikler.

Bu unsurların eksiksiz sağlandığı çevrenin tesisi, yalnızca çocuklar, yetişkinler, yaşlılar, engelliler ve benzer gruplar içindeki kırılgan kesimler için değil, toplumun tüm bireyleri için fayda sağlar.

Bu nedenle, son dönemde planlamacılar ve tasarımcılar tarafından oluşturulacak çevrelerin, bu evrensel tasarım öğelerini de içermesi bekleniyor (Blackmann vd., 2003).

Yaşlı Dostu Kentler Kurmak.

Özellikle yerel yönetimlere çok iş düşmektedir.

Yaşlanmayı ve yaşlılığı pasif bir dönem, bir köşede ölümün beklendiği karamsar bir süreç olarak görmemek gerekmektedir.

Bu düşünceden yola çıkarak; Önce herkesin katkı vereceği, bireysel de bir şeyler yapılabileceği gerçeğinden yola çıkarak başlamalıyız.

Bu konuyu düşünmeye başladığımda hiçbir çalışmadan veya üzerinde düşünüldüğünden haberim yoktu.

Araştırma yaptıkça gördüm ki; Sevindiricidir ki bu konuda oluşturulan hem sivil toplum kuruluşları hem de üniversiteler Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve kısmi de olsa Sağlık bakanlığı ile yola çıkılmış bile.

Yerel yönetimlerden özellikle Antalya Büyük Şehir belediyesi ile Akdeniz Üniversitesi çalışmalar gerçekleştiriyorlar.

Bursa Üniversitesi, Yalova Üniversitesi ve daha birçok üniversitenin Sosyoloji bölümleri ile Gerontoloji bölümleri ortak çalışmalar yapmaktalar.

Bu konudaki Gerontoloji yazımızı okumanızı öneririz.

Konuya ev ve iç mekan alanları nasıl olmalıdır sorusunun cevabı ile devam edeceğiz.

Kaynak: http://www.senex.org.tr/ ve https://ailevecalisma.gov.tr/

Join the Conversation

  1. Konular çok özenle hazırlanmış. Tebrikler. Başarılar diliyorum.

    1. Avatar Mehmet Ali Tekinsoy Author says:

      Teşekkür ederiz faruk bey. Yazarak katkı sağlamanızı bekliyoruz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Close
KIRKINDAN SONRA © Copyright 2020. All rights reserved.
Close
× Bize yazabilirsiniz !