Mehmet Ali Tekinsoy
Atasözü geçmişten günümüze atalarımızın uzun deneyimler sonucuna dayanan yargılarını genel kural, bilgece düşünce ya da öğüt olarak veren ve kalıplaşmış bir biçimi olan, kamuca benimsenmiş kısa ve özlü sözler olarak tanımlayabiliriz.
Ancak buna birçok örnek verebiliriz ve günlük hayatımızda da her vesile ile de kullanmaktayız.
Ayrıca bu konudaki Atasözleri ile yaşamak, Ayvayı Yedik veya Ayvayı Yemek yazılarımızı da okumanızı öneririz.
Atasözü ve Bir Örnek
Atasözü örneğimizi ‘’ Her koyun kendi bacağından asılı ’’ sözü ile vermek isteriz.
Bu atasözümüzün anlamı; herkes kendi yaptığından sorumludur.
Bunun anlamı hepimiz kendi yaptıklarımızın sonucuna katlanmak zorundayızdır.
Fakat her atasözü tarihte bir hikayeye dayandığı da bilinmektedir.
Ancak bazılarının hikayelerinin kesin bilinmemesi nedeni ile de rivayete dayanması veya benzer farklı anlatımının dilden dile günümüze kadar geldiğini de bilmekteyizdir.
Bu atasözümüzün hikayesi ise şöyledir;
Bu atasözü hikayesi büyük halife Harun Reşid ile kardeşi derviş Behlül-i Dana ile ilgilidir.
Her şeyden önce Harun Reşid’in kardeşi olan Behlül ona hiç benzemezmiştir.
Makamda mülkte gözü olmayan Behlül, sarayda oturmayarak, halk arasında sessiz sedasız gezermiş.
Az konuşur, hiç gülmezmiş.
Hatta Halife Kardeşimin, güldüğünü gören olursa ve bana müjde getirirse, onu ödüllendireceğim diye ilan etmiştir.
Bir gün bir kasap dükkanının önünde Behlül’ün uzun süre gülümseyerek, koyunları seyrettiğini görenler, hemen koşup halifeye haber verirler.
Ancak bu duruma çok sevinen Halife, Behlül saraya dönünce merakla sormuş:
“Nihayet senin yüzünü bir Şeyin güldürdüğünü öğrendim. Nedir seni gülümseten?” deyince Behlül cevap vermiş:
Sen bir halifesin. Ben de senin kardeşinim. Senin yükün ağır, sorumluluğun çoktur. Yetişebildiğin kadar yetişemediğin de vardır. Ben hep düşünüp dururdum.
Acaba senin kardeşin olarak, ben de senin yaptıklarından ya da yapamadıklarından sorumlu muyum diye.
Bu endişe beni gülmekten alıkoyardı.
Bu gün kasap dükkanına bakarken gördüm ki, her koyun kendi bacağından asılmıştır.
O zaman rahatladım ve herkesin kendi sorumluluklarının hesabını vereceğini anladım.
“Ohh! Yarabbi sana şükürler olsun dedim ve sevincimden gülümsedim.”
Bu hikayeden de anlaşıldığı gibi her insan hatasından kendisi sorumludur.
Kimse bir başkasının günahını yüklenmez ve bu yüzden sorgulanmaz anlamında kullanılmaktadır.
Şayet bu atasözümüzün anlamı ile ilgili farklı kaynaktan okumak isterseniz de https://www.evvelcevap.com web sitesini size önerebiliriz.
