İlk şarap günümüzden 9.000 yıl önce Gürcistan Shulaveri yöresinde
Asma bitkisinin yabani şekilde yetiştiği alanlarda elde edildiği tarihçiler ve Arkeologlar tarafından ortaya çıkarılmıştır.
Daha sonrasında ise M.Ö. 5400 yıllarında, bu asma bitkisinin
İran’ın Urmiye gölünün güneyinde bulunan Zagros dağları üzerindeki
Hacı Firuz Tepe köyünde yetiştirilmeye başlamış ve sarp da üretilmiştir.
Her şeyden önce 1960 yılında ABD’ li Arkeologların yaptığı bir ev kazısında da her biri
9 Litre olan Altı testi bulunmuştur.
Bu testilerde yapılan kimyasal analizlerin sonucunda da şarap tespit edilmiştir.
İlk Şarap Hakkında Arkeolojiden Öğrendiklerimiz
İran’dan sonra M.Ö. 4.000 yıllarında ise Ermenistan ve oradan da Anadolu topraklarına bu yabani asmaların getirildiği görülmektedir.
Anadolu topraklarında ise ilk kez Şanlıurfa’nın Hilvan ilçesi,
Kurban Höyükte asmaların ehlileştirilerek üretilen üzümlerden ilk şarap elde edildiği de tespit edilmiştir.
Ancak buradan diğer Anadolu medeniyetleri tarafından da değişik tarihlerde üzüm yetiştirilerek şarap elde edildiği anlaşılmaktadır.
Sırsı ile;
Kızılırmak, Çorum Alacahöyük de;
Takip eden dönemde ise M.Ö. 1950 de ise Kapadokyalı tüccarlar arasında değişimi ve ticareti yapıldığı görülmektedir.
Ayrıca bu yörede yapılan ticarette borç senetlerinin veya borçlanmaların Bağbozumu, üzüm hasat zamanında yapıldığı yönündedir.
İlerleyen zamanda, M.Ö. 1700 de ise Çorum, Boğazkale Hattuşaş da ilk şarap ve üzüm hasatı yapıldığıdır.
Öncelikle de Anadolu topraklarında M.Ö. 1200 de yaşayan
Hitit medeniyetinde de bağcılığa önem verildiği, bağa zarar verenlere de ceza verildiği görülmüştür.
Ancak M.Ö. 1200 de Troyalı 2 prens Aereas ve Antear tarafından
asma bitkisini yanlarına alarak İtalya’ya geçtikleri de tarih ve kazılardan öğrenilmiştir.
Anadolu topraklarında M.Ö.800 ve 700 de yaşayan Lidya ve Frigya medeniyetleri ile
Urartular da şaraba önem veren toplumlardır.
Şarap Ticareti ve Avrupa Yolculuğu
Bu tarihten sonra da M.Ö. 550 de Anadolu’dan deniz yolu ile Mersin ve İzmir limanlarından Fransa’da Marsilya, Nice şehirlerine asma dalları ve şarapların ticari yoldan ulaştığı görülmektedir.
Ayrıca, M.Ö. 334 yılında da Persler tarafından ilk şarap üretilmeye devam etmiştir.
Onlar tarafından da ticaretine önem verilmiştir.
Sonuçta M.S. 1 Yüzyılda ise Trakya bölgesine ilk ehlileştirilmiş asma dikilerek şarap üretimi yapılmıştır.
Roma İmparatorluğu döneminde de ilk Anadolu şaraplarının İtalya topraklarına ticaretinin yapıldığı bilinmektedir.
Her şeyden önce de Coğrafya bilgini olan Amasyalı Strabon’un bağlar ile ilgili övücü yazıları ile bu ilk şarap nasıl Roma’ya taşındığını anlatan yazıları bulunmaktadır.
İlk şarabın Anadolu serüveni bundan sonrada devam etmekte ve bunu size bir diğer yazımda anlatmak isterim.
Konuya benzer ve günümüzdeki bağ ve Şarapçılık rotalarından bahsettiğimiz Turizm Çeşidi: Türkiye ve Öno Turizm yazımızı da okumanızı öneririm.
Ayrıca bir ilk olarak ülkemizde yayınlanan ve https://www.kitapyurdu.com dan sipariş verebileceğiniz kitabı da okuyabilirsiniz.
