Mehmet Ali Tekinsoy
Mantık sözlük anlamı olarak;
Doğru, akla uygun düşünme yetisi ve yolu. https://tr.wikipedia.org
Akıl yürütmede, düşüncede doğruluk, düzgünlük, tutarlılık olarak tanımlanmıştır.
Yunanca Logike kelimesinin arapça tercümesidir.
“Logikos’’, logos’a yani söz (parol)e, akıl (raisonja).
Veya akıl yürütme (raison-nement) ye ait demektir.
Görülmektedir ki kelime anlamı ile lojik, hem söz hem de akılla ilgilidir.
Her şeyden önce Mantık, insanın yalnız akıl ve zihin faaliyetlerini ele alan, doğru düşünmenin şartlarını ve kurallarını ifade eden bir bilim dalıdır.
Ancak güvenilir kaynaklardan temin edilen bilgilere dayanarak nasıl düşünülmesi ve bir hükme varılması gerektiğini ve böylece doğruya, gerçeğe nasıl ulaşılacağını göstermektedir.
Ama insanoğlunda olması gereken temel düşünme becerilerinden biri de mantık kurabilmektir.
Bireyin mantıklı düşünebilme yetisi ne kadar güçlü ise öğrenme becerileri de o derece güçlü olur.
Bu durum, beynin analitik düşünme yeteneğini geliştirir, kişiyi hayata karşı rakiplerinden (emsallerinden) avantajlı kılar.
Aynı zamanda doğru düşünmenin kurallarını inceleyen felsefi bir disiplindir.
Bu açıdan mantık, bilginin doğruluğunu değil, ifade eden düşünce ve kavramların kendi içsel bütünlüğünün doğruluğunu incelemektedir. https://www.google.com.tr
Doğru yolu kendi planların ile zekanla bulmandır.
Bilim ise deneylere ve bilimsel tanılara dayanmaktadır.
Ancak doğru düşünmeyi yanlış düşünmeden ayıran kurallar sistemidir.
Mantığa konu olan kavramlar dış dünyada “şudur” ya da “budur” diye gösterilemez.
Bu nedenle düşüncenin bilimi olan matematik ve geometriye benzer.
Bu bilimlerin temelinde zaten mantıksal düşünme ve mantıksal akıl yürütme vardır.
Mantık Kurucusu
Her şeyden önce kurucusu Aristoteles’tir.
Aristoteles’ten önce de mantıksal düşünme konusunda çabalar ve dağınık bilgiler vardı. Ancak Aristoteles mantığı sistemli bir bilgi alanı haline getirmiştir.
Aristoteles, akıl yürütme yöntemlerinden özellikle kıyas üzerinde durmuştur. Aristoteles’in mantık anlayışı İslam dünyasında ve Avrupa’da yüzyıllar boyunca otorite olarak kabul edilmiştir.
Ayrıca Aristo ve Platon yazılarımızı da okumanızı öneririm.
Fakat Aristoteles’den etkilenen Farabi tarafından iki kısımda kategorize edilmiştir. (düşünce ve sonuç),
Ama İbn-i Sina geçicilik ve içerme arasındaki ilişkiyi geliştirmiştir.
Sonuçta çağdaş zamanlarda Frege, Russell ve Wittgenstein önemli katkılar yapmıştır.
