Etik çok sık kullanmakla birlikte çoğunlukla doğru kullanmadığımız bir kavramdır.
Her şeyden önce doğru davranışlarda bulunmak, doğru bir insan olmaktır.
Ama değerler hakkında düşünme pratiği olarak tanımlanmaktadır.
Ancak genellikle ahlak kelimesi ile karıştırdığımızı düşüne biliriz.
Mesela hoşumuza gitmeyen bir davranış karşısında ‘’Hiç etik bir hareket değil’’ şeklinde çokça karşılık verdiğimiz olmuştur.
Sonuçta çok sıklıkla yanlış olarak bir birinin yerine kullanılmaktadır.
Ama ahlakın tarifi ise;
Toplum tarafından geçerli olarak kabul görmüş, yıllarca edinilen tecrübelerle birlikte toplumda hafıza meydana getirmiş ve çoğunlukla yaşanılan coğrafyaya göre farklılıklar gösteren bir kavramdır.
Her şeyden önce kelimenin kökeni antik Yunan’a dayanmaktadır.
Ancak Yunanca “kişilik, karakter” anlamına gelen “Ethos” sözcüğünden türemiştir.
Bu konu ile ilgili olarak ilginizi de çekebileceğini düşündüğüm Platon yazımızı okumanızı öneririm.
Her şeyden önce doğru ve yanlış davranış teorisi olarak bilinmektedir.
Ama ahlak ise onun pratiğidir.
Her şeyden önce ilkeler söz konusu olduğunda bu kavram kullanılırken;
Davranış söz konusu olduğunda ahlak kavramı kullanılmaktadır.
Her şeyden önce bir kişinin belli bir durumda ifade etmek istediği değerler iken;
Ahlak ise bunu hayata geçirme tarzıdır.
Ancak her bireyin, her şirketin ya da kuruluşun kendine göre kuralları bulunmaktadır.
Etik Türleri Nelerdir?
Bireysel etik
Daha çok ahlaki değerlere dayanmaktadır.
Bireyin topluma karşı sorumluluklarını, görevlerini yerine getirmesini amaçlar.
Genel olarak geleneklerden beslenmesi sebebi ile bireysel etik için vicdan da demek mümkündür.
Her şeyden önce iş etiği çalışmayla ilgili davranış biçimleri olarak açıklanabilir.
Ancak iş etiği kişinin; disiplinli, verimli, etkin çalışmasını, tutumlu ve dürüst olmasını amaçlamaktadır.
Sonuçta iş etiğinin yüksek olduğu toplumların gelişme ve kalkınma seviyelerinin yüksek olduğu görülmektedir.
İş etiği bireysel etiğin iş dünyasına uygulanma şeklidir.
Örgütsel etik
Önceliklefarklı kültürlerden, farklı inançlardan veya farklı kişilik yapılarından bir araya gelen insanların bir arada çalışması için oluşturulmuş standartlardır.
İşletme etiği
Her şeyden önce kurum içerisinde ki insanların kuruma ve birbirlerine karşı sorumlu olduğu ahlaki ilkeler ve değerler olarak tanımlanmaktadır.
Özellikle küreselleşen dünya da çok uluslu şirketlerin çıkmasıyla birlikte işletme etiği bu süreçte daha bir önem kazanmıştır.
Yönetsel etik
Yönetim görevi üstlenen kişinin uymasını gerektiren ilkeler veya davranış kurallarıdır.
Mesleki etik
Meslek grupları içerisinde bulananların toplum ile ve birbirleriyle olan ilişkisini düzenleyen türüdür.
Ancak burada meslek etiğinin emredici kuralları bulunmaktadır.
Sonuçta kuralların yaptırımı meslek grupları arasından dışlanmak olarak görülmektedir.
Bazı meslek guruplarının kendi kuralları bulunmaktadır.
Mesela Tıp etiği, Hukuk etiği gibi.
Konu hakkında daha farklı kaynaktan bilgi için http://www.seffaflik.org sayfasından okuyabilirsiniz.
Uyulması Gereken Başlıca Kuralları
Her şeyden önce görevin yerine getirilmesinde kamu hizmeti bilinci,
Halka hizmet bilinci,
Hizmet standartlarına uymak,
Amaç ve misyon bağlılığı,
Dürüstlük ve tarafsızlık ilkesi,
Saygınlık ve güven,
Nezaket ve saygı kuralı,
Yetkili makamlara bildirimdir.
Son zamanlarda bu iki kavramı tekrar gözden geçirmeye ihtiyacımız olduğunu düşünüyorum.
Özellikle de çocuklarımıza ve gençlerimize bu kavramları öğretip, hatırlatmanın yanında örnek olarak göstermemiz gerekmektedir.
